Lelystad Airport? Dat vindt u best oké

De tegenstanders van Lelystad Airport strijden al maanden met veel wapengekletter aan het front. Alleen wie onder een steen heeft geleefd, kan het zijn ontgaan dat er in Oost-Nederland ogenschijnlijk veel mensen wonen die tegen de komst van het vakantievliegveld zijn. Door de slimme werkwijze van de protestbeweging en de vele aandacht die zij in de media heeft gekregen, leek het soms alsof iedereen in deze regio tegen is. Niets is minder waar.

De Stentor voerde een enquête uit over Lelystad Airport. Vijfhonderd mensen uit deze regio deden mee aan een representatief onderzoek en bijna veertienduizend lezers vulden de enquête in op onze website. De vraag is nu: welke lessen kunnen we trekken uit al uw verhalen?

Uit de representatieve enquête blijkt dat er juist fors méér mensen voor dan tegen de uitbreiding van de polderluchthaven zijn. En dat is voor velen waarschijnlijk een grote verrassing. Er is in deze regio een grote, zwijgende meerderheid die Lelystad Airport best oké vindt.

Waarom? Nou, bijvoorbeeld omdat een grote, internationale luchthaven voor werkgelegenheid zorgt. Overal waar vliegvelden floreren, vestigen zich bedrijven. Dat zorgt voor banen en dat is goed voor Flevoland, toch al niet de meest sterke economisch provincie van het land. Inwoners zien die voordelen en willen er graag een graantje van meepikken.

Zuid-Europa binnen handbereik

Niet alleen in de polder; óók in delen van Gelderland en Overijssel zien inwoners economische kansen. Zoals Zwolle, dat zich heeft opgewerkt tot op twee na sterkste economische regio van het land. Na eerst al een haven in Kampen (Port of Zwolle), krijgt het regionale bedrijfsleven er nu ook een serieus vliegveld bij. ,,En iedere econoom weet”, zegt de Zwolse ondernemer Jan Jansen. ,,dat een goede infrastructuur cruciaal is voor economische groei. Dat was al zo in de oudheid: overal waar een haven werd aangelegd, bloeide de economie.”

En wat te denken van een vakantievliegveld dichtbij huis; Zuid-Europa ligt straks binnen handbereik. Niet meer in de file naar Schiphol of een lange rit in de auto naar Eindhoven of Weeze, maar een relatief kort ritje naar Lelystad Airport. Veel mensen zien er de voordelen van in en denken zoals Marlou Lokhorst uit ’t Harde: ,,Een half uurtje rijden, parkeren en hup het vliegtuig in. Het lijkt me ideaal.”

Met de auto mag je geen natuurgebieden in, maar we gaan er straks wel lekker met een vliegtuig laag overheen denderen Deelnemer enquête

Lage vliegtuigen? Een bak herrie!

Maar onderschat de zorgen niet. Want die zijn talrijk, óók bij voorstanders van het vliegveld. Want al die vliegtuigen die straks laag en op vol motorvermogen over het Oosten vliegen – natuurgebieden incluis – zijn wel een probleem: die gaan voor een bak herrie zorgen, is de vrees van een overweldigende meerderheid van de inwoners.

En het is niet eens zozeer het geluid an sich waar de mensen bang voor zijn. Het gaat ze vooral om de vliegtuigherrie in relatie tot de rust en ruimte van deze streek. Het uitgestrekte platteland, het fraaie coulissenlandschap, natuurgebieden als de Sallandse Heuvelrug, Weerribben Wieden en de Veluwe; daar past het simpelweg niet om laag overheen te scheren met een Airbus 320 of een Boeing 737. Het laatste stukje stil Nederland gaat naar de knoppen, dat gevoel. ,,Met de auto mag je geen natuurgebieden in, maar we gaan er straks wel lekker met een vliegtuig laag overheen denderen”, schrijft een deelnemer van de enquête treffend.

Maar vliegtuiglawaai is niet het enige wat inwoners vrezen; de waslijst aan zorgen is lang. Zo is tweederde van de mensen bang dat de waarde van hun woning keldert. Iemand die op zoek is naar een rustige plek om te wonen, zal niet snel kiezen voor een huis onder een laagvliegroute – is de gedachte. En het feit dat ook woningcorporaties vrezen voor een waardedaling van hun vastgoed, is een teken aan de wand. De Veluwse woningcorporatie Triada heeft recentelijk alvast aangekondigd een claim van 50 miljoen euro in te dienen bij het ministerie.

De overheid? Niet te vertrouwen!

Wat voor- en tegenstanders van Lelystad Airport met elkaar gemeen hebben, is hun afkeer van de overheid. De boosheid en frustratie richt zich vrijwel uitsluitend op het rijk en de provincies. Overijssel en Gelderland hebben de belangen van hun burgers niet goed verdedigd. Ze zaten te slapen terwijl gehaaide politici in Den Haag op een landkaart lage vliegroutes boven hun steden en dorpen intekenden, vinden velen.

Maar bovenal geven burgers het rijk op de donder, verantwoordelijk voor de chaotische besluitvorming rond de uitbreiding van Lelystad Airport. Een proces dat verre van transparant is. Dat zich kenmerkt door schimmige en niet controleerbare afspraken in achterkamertjes, zoals de Alderstafel. Waarin de belangen van burgers, natuur en recreatiebedrijven nooit serieus zijn meegewogen. Met burgers, maar ook provincies en gemeenten, die amper worden geïnformeerd over wat hen letterlijk boven het hoofd hangt.

En als ze op het ministerie half juli eindelijk in de gaten krijgen dat het Oosten beter geïnformeerd moet worden, is het kwaad al geschied. Mensen voelen zich niet serieus genomen. Daar kan de reeks drukbezochte informatieavonden niets aan veranderen. Het overheersende gevoel is dat er van écht meepraten geen sprake is, omdat de plannen voor een vakantievliegveld in beton zijn gegoten. ,,De inspraak is een lachertje, naar burgers wordt niet geluisterd, alles staat op voorhand al vast’’, omschrijft een deelnemer van de enquête het gevoel van veel mensen.

De toch al grote kloof tussen burger en overheid is door de vliegtuigkwestie een afgrond geworden. Tweederde van de mensen gelooft geen bal meer van de beloften van de overheid. Alleen maar mooie praatjes! Velen zien in de vertrokken staatssecretaris Sharon Dijksma een Kop-van-jut. Aan haar opvolger – minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD) – de moeilijke taak om het verloren vertrouwen weer terug te winnen.

Waarom komen hier straks laag vliegtuigen over? Klik verder